اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ، لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُۆْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَهِ الْوُثْقَیَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ، اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآۆُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ

کد مطلب: ۶۹ ۱۳۹۶/۰۳/۲۷ - ۰۶:۵۷ ۴۲
شرح حال آيت الله شيخ على سعادت پرور (پهلوانى)

زندگی‌نامه علمای ربّانی

شرح حال آیت الله شیخ على سعادت پرور (پهلوانى)

بسم الله الرّحمن الرّحیم

ولادت

عالم ربانى و عارف زاهد حضرت آیت الله حاج شیخ على سعادت‏پرور (پهلوانى تهرانى) در سال 1305 ش مصادف با 13 رجب 1346 ق، سالروز میلاد مولى الموحدین، امیرالمؤمنین (ع)، در خانواده‏اى متدّین در تهران متولّد شد.

تحصیلات ابتدایى

با توجه به نامناسب بودن فضاى تربیتى و اخلاقى مدارس جدید التأسیس آن زمان، ایشان همراه با برادرشان به مسجد امین الدوله رفته و خدمت مرحوم آقا میرزا ابوالقاسم مکتب‏ دار به فراگیرى کتب رایج آن زمان مثل «فرائد الأدب»، «گلستان سعدى» و … پرداختند. در همین مسجد قرائت و تجوید قرآن و مقدارى از علم هندسه را نیز فراگرفتند.

همچنین ادبیّات عرب و کتاب‏هاى «معالم»، «قوانین» و «لمعه» را در محضر مرحوم آیت الله حاج شیخ على اکبر برهان «ره» آموختند. همچنین ایشان در نوجوانى با عالم اخلاقى، مرحوم حاج شیخ محمدحسین زاهد «ره» ارتباط برقرار کرده و به حلقه دروس اخلاقى این عالم وارسته پیوستند و از همراهى ایشان استفاده‏هاى اخلاقى و معنوى نمودند.

شور و اشتیاق زیارت عتبات، قلب مشتاق ایشان را بى‏تاب کرده بود و با تضرّع و توسّل، از خداوند درخواست توفیق زیارت مى‏کردند. خداوند تبارک و تعالى به این درخواست درونى و اشتیاق قلبى پاسخ گفت و به این ترتیب ایشان و حدود بیست نفر از طلاب و دوستانشان با مرحوم آیت الله برهان «ره» همسفر گشته و راهى دیار محبوبان و معشوقان خود گشتند و توفیق زیارت آل الله را پیدا کردند.

تحصیلات عالى

مدّتى پس از بازگشت از این سفر معنوى، براى ادامه تحصیل و تهذیب به‏ قم مهاجرت نمودند و در دروس اساتید بزرگى همچون حضرت امام خمینى «ره»، آیت الله العظمى بروجردى «ره»، آیت الله العظمى نجفى مرعشى «ره»، آیت الله شهید صدوقى «ره»، آیت الله سلطانى «ره» شرکت کردند و بدین ترتیب مراتب علمى خود را به کمال رساندند.

آشنایى با علامه طباطبایى(ره)

نقطه عطف و سرنوشت‏ساز معنوى و روحانى ایشان، در آشنایى و ارتباط با عارف کامل و جامع منقول، معقول و مشهود، حضرت علامه طباطبایى «ره» بود. پس از آشنایى و ارتباط با مرحوم علامه «ره» ایشان آمال و آرزوهاى دیرینه معنوى و توحیدى خود را در این شخصیت کم‏نظیر دیدند و بالأخره مرحوم استاد علامه طباطبایى «ره» ایشان را به شاگردى معنوى و روحانى پذیرفتند و بدین ترتیب نفس زکیّه و جان شیفته و قلب طاهر مرحوم آیت الله سعادت‏پرور «ره» تقدیم به این عالم ربّانى و پیر معنوى و مرشد روحانى شد تا جایى که نفس کیمیاگر حضرت علامه «ره»، پله پله و منزل به منزل این شاگرد مستعد را به منازل‏ توحیدى رهنمون گشت و قلّه‏هایى از معارف حقّه اهل بیت عصمت و طهارت (ع) را فتح کرد. در واقع باید گفت شاکله و شخصیت معنوى و سلوک توحیدى مرحوم آیت الله سعادت‏پرور «ره» به طور عمیقى تحت تأثیر سلوک توحیدى و نظام تربیتى و معرفتى حضرت علامه «ره» و بر مبناى قرآن و سنّت شکل گرفته است. مرحوم استاد سعادت‏پرور «ره» بعد از سالیان طولانى تهذیب نفس و اشتغال به ریاضات علمى و عملى و استفاده از محضر حضرت علّامه «ره»، خود از مشعل‏داران مکتب تربیتى و تهذیبى این سلسله جلیله شد که نهایتاً به مرحوم عارف کامل و جامع علم و عمل و شهود، مرحوم آخوند ملا حسینقلى همدانى «ره» منتهى مى‏گردد. بزرگانى چون حضرات آیات آقا میرزاجواد ملکى تبریزی، آقا شیخ محمّد بهارى، آقا سیّد احمد کربلایى، آقا سیّد على قاضى (رضوان الله تعالى علیهم) از درخشان‏ترین و نام‏آورترین افراد این سلسله جلیله توحیدى و تهذیبى مى‏باشند که با تفقّه و تعمّق جامع در معارف اهلبیت (ع) توانستند یک جریان توحیدى و هدایتى بسیار عمیق را در حوزه‏هاى علمیه نجف و قم به یادگار بگذارند.

تربیت شاگردان

مرحوم آیت الله سعادت‏پرور «ره» از جمله عالمان بزرگى بود که با اشتیاق و همّت والا و استقامت در طریق، در این سیر روحانى و سفر معنوى و وطن توحیدى تمکّن پیدا کرده بود. حضرت استاد «ره» نسبت به تهذیب نفس و مسائل سیر و سلوکى طلاب اهتمام خاص داشت و عمر شریف خود را وقف این مسئولیت الهى کرده بود. ایشان در این راه که راه انبیاء و اولیاء (ع) است از هیچ تلاش و کوششى فروگذار نمى‏کرد و همّت والایى داشت تا جایى که در ایّام کهولت و بیمارى نیز به هیچ‏وجه ارتباط سلوکى و درس و جلسات معنوى و روحانى خود را تعطیل نکرد و تا آخرین روزهاى عمر شریفش با شور و اشتیاق و تعهّد الهى و با مهر و محبّت وصف‏ ناشدنى به تربیت شاگردان خود ادامه داد.

لازم به ذکر است که نظام تربیتى‏ ایشان به تبع اسلاف بزرگوارشان صرفاً در مسائل اخلاقى رایج نبود، بلکه همانگونه که اجمالًا اشاره شد، روش تربیتى ایشان به واسطه مرحوم علامه طباطبایى «ره» نهایتاً به مکتب تربیتى و توحیدى مرحوم آخوند ملاحسینقلى همدانى «ره» مى‏رسد که توحیدى شهودى و عینى را مدّنظر داشتند. البته این مطالب مهم احتیاج به بسط و بیان کافى در محل دیگرى دارد. آشنایان اینگونه مطالب و اسلام‏شناسان واقعى باید حدود و ثغور، مبانى و اساس علمى و عملى این مسلک حق و این روش نورانى را در حدّ ممکن براى شیفتگان و علاقه‏ مندان به سیر و سلوک معنوى مخصوصاً جوانان مستعد تبیین کنند تا دکان‏داران و شیطان‏ صفتان اجازه جَوَلان پیدا نکنند.

در جلسات خصوصى حضرت استاد سعادت پرور «ره» عمدتاً شرح و تفسیر احادیث و ادعیه اهل بیت عصمت و طهارت (ع) بر مبناى کتاب‏هایى مثل «بحارالأنوار» و «اقبال الأعمال»، همچنین شرح غزلیات دیوان لسان ‏الغیب، حضرت خواجه حافظ شیرازى «ره» و کلمات اهل‏ معرفت خوانده مى‏‌شد و به مناسبت توسط حضرت استاد «ره» مورد شرح و تفسیر قرار مى‌‏گرفت. در این جلسات نورانى چنان فضایى از عطر معنویت و طهارت ایجاد مى‌‏شد که شرکت‏ کنندگان اندک آن را از مُلک به ملکوت و از فرش به عرش مى‌‏برد و غبار غفلت را از قلب مى‏زدود. آرى!

یاد بادآنکه سر کوى توام منزل بود               دیده را روشنى از خاک درت حاصل بود

راست چون سوسن و گل از اثر صحبت پاک               بر زبان بود مرا آنچه تو را در دل بود

دل چو از پیر خرد نقد معانى مى‏‌جست               عشق مى‏‌گفت به شرح آنچه بر او مشکل بود

آه از این جور و تظلّم که در این دامگه است               واى از آن عیش و تنعّم که در آن محفل بود

آثار مکتوب ایشان 

حضرت استاد «ره» علاوه بر تربیت و تهذیب نفوس مستعد، آثارگران بها و نفیسى در حوزه معارف عرشى و توحیدى از خود به یادگار گذاشتند که بعضى از آن‏ها به چاپ رسیده و امیدواریم آثار دیگر ایشان نیز در آینده نزدیک در دست دوست‏داران و علاقه‏مندان به سیر و سلوک و معارف توحیدى قرار بگیرد و جان‏شیفتگان و مشتاقان لقاى حضرت دوست از شراب طهور آنها سیراب گردد.

نکته قابل توجه این که از جمله ارزشمندترین خدمات استاد سعادت‏پرور این بود که با تألیفات ارزشمند خود بخش قابل توجّهى از افادات علمى و سرمایه‏هاى معنوى و روحانى و آموزه‏هاى عرفانى و تربیتى و سلوکى استاد خود مرحوم علامه طباطبایى را حفظ کرده و زنده نگه داشتند که از جمله میراث معنوى شفاهى شیعه محسوب مى‏شوند.

 در پایان به معزفى اجمالى آثار ایشان مى‏‌پردازیم:

1- جمال آفتاب‏، شرح غزلیّات حضرت خواجه حافظ «ره»، این اثر گرانسنگ با نگاه به آیات و روایات و ادعیه و احیاناً تجربیّات و حالات سلوکى مؤلف و اقتباس از جلسات مرحوم علامه «ره» تألیف شده است.

2- راز دل، این کتاب ارزشمند تقریر بیانات و تفسیر مرحوم علامه طباطبایى «ره» بر کتاب «گلشن راز» عارف محقق‏ شیخ محمود شبسترى «ره» است که در جلسات خصوصى عرفانى و اخلاقى حضرت علامه «ره» ایراد شده است.

3- پاسداران حریم عشق (کلمات عرفا)، مجموعه‏اى است ارزشمند در 10 جلد شامل سخنان تربیتى و توحیدى اهل معرفت و عارفان سترگ جهان اسلام، از صدر اسلام تا زمان معاصر، طرح اولیه تألیف و جمع‏آورى این کتاب نیز در محضر مرحوم علامه «ره» و با راهنمایى‏هاى ایشان انجام شده است.

4- قرآن و فطرت، این اثر نیز از آثار علمى مرحوم استاد سعادت‏پرور است که بر محور «قرآن، فطرت و توحید» تألیف شده. البته حضرت استاد گر چه از به کار بردن اسم تفسیر بر این اثر نفیس پرهیز مى‏کردند، اما باید گفت این کتاب در حوزه معارف قرآنى و توحیدى اثرى قرآنى محسوب مى‏شود.

5- نور هدایت، این اثر زیبا و بدیع شرح بخش‏هایى مهم از ادعیه و مناجات و زیاراتى است که سیّد اهل مراقبه، حضرت سید بن طاووس «ره» تحت عنوان کتاب‏ «اقبال‏الأعمال» نگاشته‏اند. این اثر گرانسنگ استاد نیز مانند دیگر آثار معظم له حاوى مسائل دقیق و عمیق توحیدى و تربیتى و سیر و سلوک عملى مى‏باشد.

6- سرالاسراء، این کتاب نفیس و کم‏نظیر شرح حدیث معراج پیامبر اکرم (ص) است. مؤلف دانشمند آن، حجمى عظیم از معارف توحیدى و مسائل سلوکى و تربیتى و اخلاقى را با بیاناتى عالمانه و مستند به کتاب و روایات اهل بیت عصمت و طهارت (ع) در این شرح نفیس گنجانده است. اصل این کتاب به زبان عربى است که خوشبختانه توسط حضرت حجت الأسلام والمسلمین، آقاى سیدمحمد جواد وزیرى «زید عزّه» به فارسى ترجمه شده است.

7- جلوه نور، این کتاب در شناخت حضرت صدیقه طاهره (علیهما السلام) به مقام نورانیّت است. در این اثر گوشه‏اى از مقامات معنوى و روحانى آن حضرت ترسیم شده است.

8- فروغ شهادت، پژوهشى بدیع و تحقیقى لطیف درباره آثار هدایتى و توحیدى نهضت جاودان حضرت سیّدالشهداء امام حسین (ع) است.

9- الشموس المضیئه، اثرى است درباره حضرت بقیه الله الأعظم، امام عصر «عج»، در این کتاب مسائل مختلف پیرامون آن حضرت، وقایع و حوادث دوره‏هاى مختلف غیبت و ظهور، مسئله رجعت و … مورد بحث و بررسى قرار گرفته است. این اثر نیز به زبان عربى نگاشته شده که توسط دانشمند گرامى حضرت حجت‏الاسلام والمسلمین آقاى سیدمحمدجواد وزیرى به فارسى ترجمه شده است (ظهور نور).

10- ثمرات حیات، مباحث عرشى و نفیس و متنوع این کتاب گوشه‏اى دیگر از شخصیت علمى و عرفانى و عمق و جامعیت مرحوم علامه طباطبایى «ره» در علوم مختلف اسلامى را نمایان مى‏کند که شاید در دیگر آثار ایشان مشهود نباشد. مؤلف محترم آن به حق، اسم کتاب را ثمرات حیات نامیده است.

این کتاب ارزشمند و بى‏نظیر حاصل سئوال و جواب‏هایى است که مرحوم علامه طباطبایى «ره» در جلسات خصوصى‏ با بعضى اصحاب معرفتى و یا سلوکى خود داشته‏اند که محور این جلسات و عمده سئوالات و درخواست‏ها از طرف مرحوم استاد سعادت‏پرور «ره» بوده است. به هر حال این جلسات مبارک و پربار سالیان دراز ادامه داشته و پرسش‏ها و پاسخ‏هاى عرفانى، اخلاقى و توحیدى نفیس و ارزشمند این جلسات به دقّت توسط آیت الله سعادت‏پرور «ره» جمع‏آورى، تنظیم و تبویب شده. این مجموعه معارف اسلامى حقّاً در نوع خود کم نظیر و بسیار ارزشمند مى‏باشد. امید این که هر چه زودتر با چاپى نفیس در اختیار علاقمندان و مشتاقان عرفان ناب محمّدى (ص) قرار بگیرد.

11- منطق الطیر، به ضمیمه 3 رساله دیگر، استاد سعادت‏پرور «ره» قسمت‏هاى مهم کتاب ارزشمند «منطق الطیر» شیخ عطار «ره» را تلخیص و از نظم به نثر بازگردانده‏اند و احتیاجات و مشکلات سالکان راه خداوند را در این رساله تا حدودى بیان فرموده‏اند. همچنین در این رساله قصه «شیخ صنعان» و سرنوشت مجذوبه حق، عارفه‏اى به نام «تحفه» و حکایتى از عارف معروف «سرّى سقطى» و چند رساله دیگر تقریر شده است.

12- رساله وصایا، همان‏طور که از سیاق این پندنامه سعادت برمى‏آید، جملگى آنان برگرفته از کتاب آسمانى قرآن و کلمات‏ هادیان دین، یعنى اهل بیت عصمت (ع) مى‏باشد. این وصایا علاوه بر استناد به کتاب و عترت، حاصل تجربه‏هاى سلوکى و تهذیبى این پهلوان توحید و زهد به شمار مى‏رود.

13- مجموعه رسائل‏ شامل نامه‏ها، سخنان بزرگان و …

در پایان لازم به ذکر است که گرچه مرحوم حضرت آیت الله سعادت‏پرور «ره» به معناى مصطلح امروز فردى سیاسى نبود و به کارهاى سیاسى و اجرایى اشتغال نداشت امّا اوّلًا، استحکام و بقاى نظام مقدّس جمهورى اسلامى را در استحکام و تثبیت پایه‏هاى علمى و عملى حوزه‏هاى علمیه مى‏دانست و در این راه از هیچ‏ کوششى فروگذار نمى‏کرد.

ثانیاً، ایشان مراتب ارادت و اخلاص و علاقه به استاد و مُراد خود یعنى حضرت امام خمینى «ره» را همواره یادآور مى‏شدند و همچنین بعد از رحلت حضرت امام «ره»، ارادت و ارتباط ایشان با مقام معظم رهبرى، حضرت آیت الله خامنه‏اى «مدظله العالى» برقرار بود و همواره به پشتیبانى و تبعیت از ایشان توصیه و سفارش مى‏فرمودند و مخالفت، بى‏تفاوتى و تضعیف نظام و رهبرى را به هیچ‏وجه تحمّل نمى‏کردند و در مقابل آن سکوت نمى‏کردند.

مرحوم آیت الله سعادت‏پرور «ره» پس از سالیان دراز ریاضت علمى و عملى، سحرخیزى و بکاء همراه با طهارت نفس و زهد و توجّه تام به ذات اقدس اله تبارک و تعالى، و سوز و گداز عاشقانه و همّت گماشتن به تألیف و تربیت نفوس، در موعد قرار با محبوب و معشوق ازلى، یعنى سحرگاه پنجشنبه 12 شوال 1425 مطابق با 5 آذر 1383، نداى حق تعالى را لبیک گفت و مرغ ملکوتى جانش مسندنشین‏ صدره طوبى گشت و با اولیاى الهى همنشین شد.

«سَلامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَ یَوْمَ یَمُوتُ وَ یَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا»

الحمدللّه اولًا و آخراً و ظاهراً و باطناً و صلّى اللّه على محمد و آله الطیّبین الطاهرین. اللهم عجّل لولیّک الفرج.

 ————————————————-

منبع: پند نامه سعادت‏، سعادت پرور، على‏، ناشر دفتر تنظیم و نشر آثار آیه الله سعادت پرور، قم‏، 1385ق‏،چاپ اول‏

نظرسنجی پایگاه

نظر شما درباره طرّاحی جدید پایگاه اینترنتی استاد معظّم حاج شیخ علی فروغی؟

حضرت ابالفضل العبّاس (علیه السّلام)، تجلّی توحید

فیلم/ حضرت ابالفضل العبّاس (علیه السّلام)، تجلّی توحید

کلیپی زیبا درمورد مقام والای قمر منیر بنی هاشم، حضرت ابا الفضل العبّاس علیه السّلام

رسول اکرم (ص)، تجلّی اعظم خداوند

فیلم/ رسول اکرم (ص)، تجلّی اعظم خداوند

بیانات در روز عید مبعث رسول اکرم (ص) / (1395/02/16)