اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ، لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُۆْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَهِ الْوُثْقَیَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ، اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآۆُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ

کد مطلب: ۱۸۸۸ ۱۳۹۶/۱۱/۳۰ - ۲۱:۵۶ ۳۰۶
غنا در نفس آدمی

استاد معظم آیت الله فروغی (سلّمه ‎الله)

غنای نفس

امام حسین(علیه‎السلام) در دعای عرفه چنین مناجات می‎کند:
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ غِنَایَ فِی نَفْسِی‏»(إقبال الأعمال، ج‏1، ص 342) خدایا! مرا غنی کن، اما غنا را درونم قرار بده.
بیشتر تلاش انسان‎ها در عالم برای رسیدن به رفاه، امنیت و آبادانی است. همه تلاش بشر بیرون از ذات خودش است، در بیرون از خود تلاش می‎کند و می‎خواهد با اسباب بیرونی به رفاه برسد؛ یعنی می‎خواهد ثروت به دست آورد اما از سنگ و خاک و به هم ریختن عالم طبیعت. همه چیز را خراب می‎کند تا به آنچه که خود می‎خواهد برسد. نمی‎خواهد خود را با نظام عالم تطبیق دهد بلکه می‎خواهد نظام عالم با او هماهنگ شود!
«بَلْ یُریدُ الْإِنْسانُ لِیَفْجُرَ أَمامَهُ»(قیامت،5) (انسان شک در معاد ندارد) بلکه او می خواهد (آزاد باشد و بدون ترس از دادگاه قیامت) در تمام عمر گناه کند!
انسان می‎خواهد همه چیز را به هم بریزد و هیچ چیز در مقابل او قرار نگیرد؛ یعنی می‎خواهد عالم موافق میل او حرکت کند نه اینکه خود را تغییر دهد و طبق نظام عالم حرکت کند. اینجاست که به پوچی می‎رسد و رابطه‎اش با خدا و دیگران و عالم به هم می‎خورد.
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ غِنَایَ فِی نَفْسِی» بشر که می‎خواهد به غنا برسد فکر می‎کند اگر فلز جمع کند، غنی می‎شود! «الَّذی جَمَعَ مالاً وَ عَدَّدَه*یَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَه»(همزه،2و3) مال را جمع کرد و به شمارش آن پرداخت و گمان کرد که مالش برای او خلود می‎آورد و اسباب کمال اوست در حالی که همه اینها وهم است. مال جزء ما نیست، مال دل را می‎رباید، تعلقات چنین هستند. غنای انسان باید در نفس خود باشد. اگر انسان در خود غنی نشود، با بیرون از خود نمی‎تواند غنی شود.

غنای حقیقی
ثروتمندترین شخص عالم هم غنی نیست؛ چرا که بیشتر می‎خواهد پس فقیر است و هنوز احتیاج دارد. اما ممکن است به انسان مؤمنی برخورد کنید که فکر کند همه عالم را دارد و بزرگترین ثروتمند عالم است! او تمام توجه‎اش به خداست. انسان اگر از درون به غنای مطلق راه پیدا نکند به غنای در نفس نمی‎رسد و هر چه در عالم جمع کند، اسباب طغیان اوست «کَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَیَطْغى‏*أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى»(علق،6و7) اگر انسان باور کند دارد، تازه آغاز طغیان او و آغاز به هم خوردن همه چیز است.
مرحوم دکتر دهخدا می‎گفت: روزی شهردار تهران را دیدم و گفتم دو بار باعث شدی که شب تا صبح نخوابم. یکی از شب‎ها از سرور و خوشحالی و دیگری از غصه. هر دو شب را بخاطر یک چیز نخوابیدم. یک بار از فلان خیابان رد می‎شدم، تابلوی بزرگی دیدم که نوشته بود: «خیابان دکتر دهخدا» خیلی خوشحال شدم!
این ما و من بیچارگی می‎آورد.
نردبان خلق این ما و من است عاقبت زین نردبان افتادن است
هر که بالاتر رود ابله‎تر است استخوان او بتر خواهد شکست
خیلی خوشحال شدم که خیابان به نام من شده است و شخصیت پیدا کرده‎‎ام. شب را تا صبح نتوانستم بخوابم. «لاتَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لایُحِبُّ الْفَرِحین»(قصص،76) این همه شادى مغرورانه مکن، که خداوند شادی کنندگان مغرور را دوست نمی دارد.
بار دیگر هم وقتی کودتا شد و مصدق شکست خورد از همان خیابان رد می‎شدم دیدم تابلو را برداشته‎اند و نام کس دیگری را نوشته‎اند آنچنان غصه بر من مستولی شد که شب را تا صبح از غصه نخوابیدم! یک تابلو بالا می‎آید سرور می‎آورد، پایین می‎آید انسان غصه‎دار می‎شود. مگر چنین دنیایی انسان را سیر می‎کند؟! همان چیزی که مایه سرور است، مایه غصه انسان است.
غنای حقیقی با وصل به توحید
انسان باید کانالی از دلش به توحید باز کند. نسبت به اصحاب کهف فرمود: «وَ رَبَطْنا عَلى‏ قُلُوبِهِم»(کهف،14) و دلهایشان را محکم ساختیم یعنی به دل‎هایشان راه باز کردیم و معجزه شدند. مادر حضرت موسی(علیه‎السلام) او را درون نیل انداخت. از بچه دل برید؛ چرا؟ چون فرمود: «رَبَطْنا عَلى‏ قَلْبِها»(قصص،10) به قلب او هم راه باز کردیم. اگر این اتقاق نیفتد انسان طغیان می‎کند «کَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَیَطْغى‏*أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى»(علق،6و7)
غنای کاذب فرعون
فرعون روستایی بود. به شهر که آمد ابتدا در قبرستان زندگی می‎کرد، مردم هم به او غذا می‎دادند. قبرستان را تمیز کرده و جارو می‎زد. مردم خوششان آمد و او را رئیس قبرستان کردند. وقتی دیدند کارش را خوب انجام می‎دهد، او را شهردار کردند. بعد فرماندار مصر شد. هر روز کاری انجام می‎داد که مردم را به حیرت می‎آورد
طالب حیرانی خلقان شدیم دست طمع اندر الوهیت زدیم
بعد گفتند: تو بیا و پادشاه مصر باش. به پادشاهی هم قناعت نکرد و گفت: «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلى»(نازعات،24) چون دید که پادشاهی هم کوچک است. واقعا کوچک است و انسان را غنی نمی‎کند اما انسان نمی‎فهمد چگونه باید غنی شود؟ غنای حقیقی در توحید است. فرعون گفت: «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلى» در حالی که غنی شدن در عبودیت است
الهی گر بگویی بنده من ز عرش بگذرد خنده من
لذا قرآن فرمود: «رِجالٌ لا تُلْهیهِمْ تِجارَهٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّه»(نور،37) مردانی هستند که دنبال این نیستند که تجارت و بیع آنها را سیراب کند. تجارت و بیع هم دارند، اما مراقب یاد خدا هستند. لذا در حدیث آمده «الْغِنَى بِاللَّهِ أَعْظَمُ الْغِنَى»(غرر الحکم و درر الکلم، ص 97) غنی‎ترین انسان در عالم کسی است که خود را با خدا غنی کند. در حدیث است: «غِنَى الْمُؤْمِنِ بِاللَّهِ سُبْحَانَه‏»(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 91) مؤمن به خدا غنی است.

تهیه و تنظیم: گروه تحقیقی پژوهشی فروغ توحید

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید ...

2
دیدگاه بگذارید

avatar
2 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
زهراعبدالله Recent comment authors
  اشتراک در  
جدیدترین قدیمی ترین پر امتیازترین
اطلاع از
عبدالله
میهمان
عبدالله

بسیار عالی بود. خداوند به استاد عمر بارکت دهد و ما را از جرعه نوشان معارف، تا إن شاء الله ما هم به حق امام حسین علیه السلام به غنای در نفس برسیم.

زهرا
میهمان
زهرا

سلام . خداخیرتان دهد.

نظرسنجی پایگاه

نظر شما درباره طرّاحی جدید پایگاه اینترنتی استاد معظّم آیت الله علی فروغی؟

اهل معرفت، آبروی انسانیّت

صوت/ اهل معرفت، آبروی انسانیّت

بخشی از بیانات استاد فروغی به مناسبت پنجم آذر ماه، سالگرد ارتحال عارف صمدانی حضرت آیت الله شیخ علی آقا سعادت پرور (قدس الله نفسه الزکیّه)

ولیّ الله پنهان است

صوت/ ولیّ الله پنهان است … (آذری)

در اربعین ارتحال شیخ قربان علی ترخان رحمه الله (1386)

حضرت ابالفضل العبّاس (علیه السّلام)، تجلّی توحید

فیلم/ حضرت ابالفضل العبّاس (علیه السّلام)، تجلّی توحید

کلیپی زیبا درمورد مقام والای قمر منیر بنی هاشم، حضرت ابا الفضل العبّاس علیه السّلام